Otizmli Bireyler Eker`le İş Gücünde

Otizmli Bireyler Eker`le İş Gücünde

Uygulama Yürütücüsü

Eker Süt Ürünleri Gıda San ve Tic. A.Ş.

Uygulamanın Özeti

Eker ailesi olarak otizmli bireylerin topluma kazandırılması ve ailelerinin geleceğe yönelik kaygılarının giderilmesine ön ayak olmak adına, Tohum Otizm Vakfı`nın da destekleriyle tüm iş dünyasına kılavuz olabilecek bir istihdam projesini hayata geçirdik. Projenin temel amacı, otizmli yetişkinlerin bir fabrika ortamında uygun koşullar sağlandığında ve etkililiği kanıtlanmış bilimsel yöntemlerle desteklendiğinde iş koçlarının desteği ile çalışabileceklerini göstermek. Bu amaca ulaşmak için bir iş modeli oluşturuldu. Oluşturulan iş modelinde projenin ana yürütücüsü olarak, uzman psikolog olan bir süpervizör ve otizmli bireylere hem iş hem de sosyal alanlarda koçluk yapması için iş koçları istihdam edildi. Her üç otizmli birey için bir iş koçu çalıştırılmakta. Şu anda 5 otizmli birey fabrikada istihdam edilmektedir. Otizmli bireyler, özellikle ebeveynleri yaşlandıktan sonra çok çaresiz , eğer çalışamıyorlarsa ve bir gelirleri yoksa devletin bakımına muhtaç kalıyorlar. Bu iş modeli ile hayata gerçek anlamda kazandırılan bireyler kendi başlarına hayatlarını devam ettirebilme, düzenli gelir elde etme ve sosyal hayata karışabilme imkânına sahip oluyorlar. Bu model örnek bir model olarak kurgulandı ve her sektörden kurumun rahatlıkla kendi iş dünyasına uyarlayabileceği şekilde tasalandı. Hem kamu hem de özel sektör ile paylaşılarak sadece kurum içi değil tüm sektörler için sürdürülebilir bir iş modeli haline dönüştürülmesi hedeflenmektedir.

Uygulamanın Ana Amacı

‘’Otizmli Bireyler Eker’le İş Gücünde’’ iş koçu destekli istihdam projemizin amacı dışlanan, ayrımcılığa maruz kalan ve iş gücü piyasasına dâhil edilmeyen otizmli bireylerin gerekli düzenlemeler yapılarak ve iş koçu desteğiyle istihdam edilebileceğini, iş gücüne dahil edilebileceğini göstermektir.

Uygulamanın Hedefi

Projemizin 3 büyük hedefi bulunmaktadır. İlk hedefimiz şirket içi. İlk etapta 2 otizmli
birey`in istihdamı ile başlayan projemizde şu an 5 otizmli birey ve 2 iş koçu ile devam edilmektedir. Planımız Eker`de toplam 12 otizmli bireyin istihdam edilerek iş hayatına katılmasını sağlamaktır. Sadece iş hayatına katılmalarını değil aynı zamanda işten sonra yine koçlarının desteğiyle hayatlarını sürdürebilecekleri bir yaşam evini hayata geçirmeyi planlıyoruz. Bu yaşam evinde yemek yapma, alışverişe gitme, günlük rutin temizlik, öz bakım gibi sorumluluklarını yerine getirerek toplumsal yaşam becerilerini geliştirecekler. Projenin ikinci hedefi kamu ile birlikte çalışarak bu projenin yaygınlaşmasına destek olmak için devlet desteğini hayata geçirmek. İş koçlarının ücretlerinin devlet tarafından karşılanmasını sağlayacak teşvik programları oluşturmak adına kamu ile birlikte çalışmak. Son ve en önemli gelecek hedefi de hem kamu hem de özel sektörde tüm kurumlarda kılavuz olabilecek bir model olmasını sağlamak.

KSS Çözümü İçin Yapılan Faaliyetler

Proje kapsamında uzman bir psikolog olan süpervizör ve iki iş koçu sadece otizmli bireylere destek sağlaması için istihdam edildi. İstihdam edilen otizmli personeller için detaylı olarak 1 aylık oryantasyon ve sonrasında 5 aylık adaptasyon süreçleri planlandı. Otizmli personellerin yapacakları işi ve toplumsal yaşam becerilerini öğrenebilecekleri bir çalışma odası hazırlandı. Duyusal olarak yalıtılmış ve otizmli bireylerin ihtiyaçlarını karşılayan bir dinlenme odası hazırlandı. Otizmli bireylerin işe ve iş yerine uyumlarını hızlandırmak ve bağımsız olarak çalışabilmelerini desteklemek adına İŞKUR hibe desteğiyle özel bir iş alanı ve ‘’Eker’le İş Gücünde’’ tablet uygulaması hazırlandı. TBMM bünyesinde kurulan ‘’Otizm, Down Sendromu ve Diğer Gelişimsel Bozukluklar Araştırma Komisyonu’’ üyesi milletvekillerine otizmli bireylerin istihdamının yaygınlaştırılması için çözüm önerileri aktarıldı, mecliste savunuculuk faaliyetleri gerçekleştirildi.

KSS Çözümü’nün Paydaşlarla İlişkisi & Paydaş Katılımı

Proje uygulamasından önce Tohum Otizm Derneği ile bir iş birliği protokolü gerçekleştirildi. Bu protokol kapsamında istihdam edilen süpervizör 3 ay boyunca vakfın özel eğitim okulunda ‘’Uygulamalı Davranış Analizi’’ eğitimi almıştır. Vakıftan görevlendirilen bir uzman her ay 2 gün fabrikamıza gelerek danışmanlık desteği sağlamaktadır. Süpervizör aylık raporlamalarla Tohum Otizm Vakfı’nı bilgilendirmektedir. Aynı zamanda projenin gelecek hedeflerinden ikincisini hayata geçirmek adına TBMM`de Otizm ve Down Sendromu Araştırma Komisyonu`na projeyi anlatan sunum yapıldı, sonrasında da bu komisyon üyeleri olan Milletvekilleri ile birebir görüşme sağlandı. Bu görüşmelerde projenin iş modelinden bahsedilerek, devlet desteği sağlanması ile bu projenin diğer kamu ve özel sektör kuruluşlarında da uygulanmasının sağlanabileceği anlatıldı. Ayrıca proje İŞKUR tarafından, ``Engelli destek teknolojileri`` projeleri için ayrılan fonla desteklenmeye uygun bulundu. İŞKUR’un 383,666 TL tutarındaki bütçe desteği, Eker fabrikası içinde Otizmli çalışanlara ayrılmış alanlardaki teknolojik materyal ihtiyaçlarını karşılayacak. Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi işbirliğiyle ‘’Otizmli Bireylerin İstihdamına Yönelik Bir Örnek Olay Çalışması’’ bilimsel yayını hazırlanmaktadır.

KSS Çözümü’nün Çıktıları/Etkileri/Sonuçları

Proje kapsamında 1 süpervizör,2 iş koçu,5 otizmli birey istihdam edilmiştir. Proje, eğitim hayatları bittikten sonra evde oturup, hayattan uzaklaşmak zorunda kalan otizmli bireylerin hayata katılmasına, sosyal ve ekonomik özgürlüklerini kazanmalarına olanak sağlamaktadır. Proje ile ailelerin ‘’benden sonra çocuğuma ne olacak’’ kaygısı giderilmektedir. Ebeveynler çocuklarının hayata karıştığını diğer insanlarla kaynaştıklarını, birlikte çalıştıklarını gördüler. Bu değişim ailelerinin yaşam kalitelerinin yükselmesine ve özgüvenlerinin artmasını sağladı. Otizm spektrum bozukluğuna bağlı olarak bireyin sahip olduğu stereotip (tekrarlayan) hareketler, yüksek kaygı düzeyi, problem davranışlar, otizmli bireylerin bağımsızlaşamamasından ve arkadaşlık ilişkileri geliştirememesinden kaynaklı olarak yaşadıkları depresif durum ve düşük öz güvenlilik hali, iş hayatına katılım gösterdikten sonra oldukça azalmıştır. %55-225 oranlarında seyreden problem davranışlar, iş hayatına dâhil olmaları ile birlikte %0-12 oranlarına düşmüştür.
İş hayatına katılım gösteren otizmli birey, toplumsal üretime katılmanın yanında, iş arkadaşlıkları geliştirmekte ve sosyal iletişimdeki dezavantajını ortadan kaldırmaktadır. Proje başlangıcından bugüne otizmli bireylerin iş yapışlarında %191`lik bir iyileşme gerçekleşti. Düzenli olarak gelişim & değişim raporları tutularak, çalışan otizmli bireylerimizin gerçek ölçülmüş iş performans rakamları elimizde bulunmaktadır. Otizmli bireyler şu için fabrikamızda paketleme istasyonunda diğer çalışanlarımız ile birlikte çalışmaktadırlar. Otizmli işçilerimiz diğer işçilerle eşit, hatta daha hızlı paketleme yapmaktadır. Bulundukları istasyonda sadece kendi performanslarını değil birlikte çalıştıkları iş arkadaşlarının da performanslarını artırmaya katkı sağlamışlardır.

Programın Yürütülmesi Sırasında Öğrenilen Dersler

Otizmli bireylerin işe ve iş yerine alışabilmeleri için 2-6 ay arası bir zamana ihtiyaçları bulunmaktadır. Otizmli bireylerin işe ve iş yerine uyumlarını sağlamak ve iş rutini oluşturmak için yapılan düzenlemeler diğer işçilerin performanslarını olumlu bir şekilde etkilemektedir. Farklılıkları iş hayatına dâhil etmek diğer çalışanların kurumsal aidiyet, örgüte bağlılık ve personelin iyi oluş hallerini olumlu olarak etkilemekte, örgütsel sinizmi azaltmaktadır. Personellerimiz almış oldukları eğitimlerle birlikte kendileri, çocukları ve/veya çevresindekilerin göstermiş oldukları otizm belirtilerini fark etmiş ve erken müdahale için yönlendirmiştir.

KSS Çözümünün İç ve Dış İletişimi

Projenin ilk aşamasında fabrikada ‘’Otizm Farkındalık ‘’ ve ‘’Otizmli Bireylere Yaklaşım’’ eğitimleri düzenlenip , eğitsel broşürler dağıtıldı. Fabrikada işçilerin görebileceği alanlara otizm farkındalık afişleri asılarak diğer çalışanların Otizmli bireyler hakkında bilgi sahibi olmaları sağlandı. Kurum içi ağaç dikme, Eker I Run Maratonu’nu vb. etkinliklerde Otizmlik bireylerinde katılımı sağlandı. Projenin tanıtım videoları çekilerek meclis ve basın toplantılarında gösterimi yapılarak sunum yapıldı. Nisan ayında Eker bardak ayran folyolarına özel tasarım yapılarak “ Otizmli bireylerin farkındayız, onların yanındayız” mesajı verildi. Ayrıca Peryön’ün İstanbul dahil Türkiye’deki yaptığı İnsan Kaynakları Yönetimi Zirvesi’ne Gn. Md. Yrd. Nevra Eker Güryel konuşmacı olarak katılıp burada İk profesyonellerine projenin bir çok farklı sektör için uygulanabilir bir istihdam projesi olduğunu anlattı. Ayrıca projenin istihdam kılavuzu hazırlanarak Peryön zirvelerinde dağıtıldı.

Sürüdürülebilir Kalkınma Amacı

Uygulama Yürütücüsü İletişim :